متافيزيك و زهد(قسمت3-منابع حديث)
مولي الموحدين علي (عليه السلام): زهد كمياب ترين چيزها و ارزشمندترين چيزي است كه آدمي مي شناسد(يا ارزنده ترين توصيه هاست)، همگان آن را مي ستايند ولي بيشتر مردم به آن عمل نمي كنند. ميزان الحكمه، ص2223،ح7675 رسول خدا(صلي الله عليه وآله وسلم): خداوند هيچ پيامبري را برنگزيد، مگر آن كه زاهد بود. ميزان الحكمه، ص2223،ح7676
امام صادق(عليه السلام): همه چيز در يك خانه نهاده شده وكليد آن بي اعتنايي به دنيا قرار داده شده است. ميزان الحكمه، ص2223،ح7681
پيامبر خدا(صلي الله عليه وآله وسلم): خداوند به چيزي برتر از زهد و بي اعتنايي به دنيا عبادت نشده است. ميزان الحكمه، ص2223،ح7684
امام علي(عليه السلام): زهد ريشة دين است. زهد ميوة دين است. زهد شالودة يقين است. ميزان الحكمه، ص2225،ح7690تا7692
نبي گرامي اسلام(صلي الله عليه وآله وسلم): زهد به دنيا عبارت است ازكوتاه كردن آرزو و به جاي آوردن شكر هر نعمتي و پرهيز از هر آنچه خداوند حرام كرده است. ميزان الحكمه، ص2227،ح7700
امام علي(عليه السلام): زهد آن اسـت كه تـا آنچـه داري از بين نـرفته، در طـلب آنچـه نـداري برنيايي. ميزان الحكمه، ص2227،ح7705
امام علي(عليه السلام): زهد كوتاه كردن آرزوهاست و خالص كردن اعمال(براي خدا). ميزان الحكمه، ص2227،ح7706
امام علي (عليه السلام): اي مردم! زهد عبارت است ازكوتاهي آرزو وگزاردن شكر نعمت ها و خويشتنداري در هنگام روبرو شدن با حرام ها. اگر اين زهد از شما برنيامد، نبايدكه حرام بر شكيبايي شما چيره آيد و سپاسگزاري از نعمت ها را فراموش كنيد. ميزان الحكمه، ص2227،ح7708
امام علي(عليه السلام): ريشة زهد اشتياق تمام داشتن به آن چيزي است كه نزد خداوند است. ميزان الحكمه، ص2232،ح7726
امام علي(عليه السلام): در وصف زاهدان مي فرمايد: آنان گروهي هستند از مردم دنيا ولي اهل دنيا(و دنيا دوستي) نيستند. آنان در اين دنيا همچون كساني هستندكه از آن نيستند. براساس بينش و بصيرت كار مي كنند و در دنيا از آنچه مي ترسند(يعني مرگ) پيشي گرفتند، پيكرهايشان در ميان اهل آخرت مي گردد(جز با اهل دين و آخرت نمي آميزند)، اهل دنيا را مي بينندكه به مرگ بدنهايشان اهميت مي دهند، در حالي كه آنان به مرگ دلهاي دوستان خود بيشتر اهميت مي نهند. ميزان الحكمه، ص2232،ح7730 درحديث معراج آمده است: اي احمد ! اگر دوست داري كه پارساترين مردم باشي به دنيا پشت كن و به آخرت روي آر پيامبر(صلي الله عليه وآله وسلم) عرض كرد: بار خدايا! چگونه به دنيا پشت كنم و به آخرت روي آورم؟ فرمودند: از دنيا اندكي خوراك و آشاميدني و پوشاك برگير و براي فردا ميندوز. ميزان الحكمه،ص2233،ح7740
امام علي(عليه السلام): با زهد است كه حكمت به بار مي نشيند. ميزان الحكمه، ص2241،ح7772
رسول اكرم(صلي الله عليه وآله وسلم): زاهدترين مردم كسي است كه از حرام دوري كند. ميزان الحكمه، ص2241،ح7779
امام كاظم(عليه السلام): همانا صبورترين شما در برابر بلاها زاهدترين شما به دنياست. ميزان الحكمه، ص2241،ح7782
امام علي(عليه السلام): برترين زهد، پوشيده داشتن زهد است. ميزان الحكمه، ص2245،ح7792
امام صادق(عليه السلام): زهد،كليد دروازه آخرت است و برائت از آتش، و زهد ترك هر چيزكه تو را از خدا و ياد او بازدارد مي باشد، بدون آنكه بر آنچه كه از دستت رفته تأسف خوري ، يا نسبت به ترك آن مغرور شوي و انتظار فرج و سودي (مادي) از آن نداشته باشي و در پي آن نباشي كه به واسطه آن، مورد ستايش قرارگيري و غرضي (دنيوي) از آن نداشته باشي، بلكه از دست دادن آنها را آسايش بداني و خود آنها را آفت . زاهد همواره از آفت (دنيا) گريزان و در پي آسايش(آخرت) است. زاهدكسي است كه آخرت را برگزيند و ذلت را بر عزت(ظاهري) دنيا ترجيح دهد، سختي بـندگي را بر آسـايش ،گرسنگي را بر سيري ، راحتي و رستگاري آخرت را بر رنج دنيا، ذكر خدا را بر غفلت برگزيند وكالبدش در دنيا و قلب در آخرت باشد… . مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه، باب سي ويكم ، ص97
امام صادق(عليه السلام): دنيا چونان تنديسي (كالبدي ) است كه سرش كبر، چشمش حرص، گوشش طمع، زبانش ريا، دست شهوت ، پايش خودپسندي ، قلبش غفلت، رنگ و جلوه اش فنا و حاصلش نيستي است. پس كسيكه آن را دوست بدارد متكبر شود وكسي كه آن را نيك بداند حرص و آز يابد و كسي كه در جست و جويش باشد طمع ورزد وكسيكه آن را ستايش كند لباس ريا پوشد وكسيكه اراده اش كند خودپسند شود وكسي كه بدان تكيه كند به غفلت افتد وكسيكه شيفته متاع آن شود به فتنه افتد و متاع از دستش برود وكسيكه متاعش را گرد آورد و در آن بخل ورزد او را به جايگاهش كه همان آتش است سوق دهد. مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه، باب سي ودوم ، ص99
امام صادق(عليه السلام): زهد كليد در آخرت است و برائت از آتش. زهد آن است كه هر چه تو را از خدا باز دارد رها كني، بي آنكه بر از دست دادن آن افسوس خوري و نه بر اثر فروگذاشتن آن دچار غرور و خودپسندي شوي و نه چشمداشت گشايشي از آن داشته باشي و نه خواهان ستايشي در قبال اين كار و نه طالب عوض و جبران آن باشي . بلكه از دست دادن آن را مايةآسايش و بودن آن را آفتي (براي خود) داني و همواره از آفت گريزان باشي و به آسايش چنگ زني. ميزان الحكمه، ص2227،ح7710
امام صادق(عليه السلام): در پاسخ به اينكه دنيا گريزكيست؟ فرمود:كسيكه از ترس حسابرسي، حلال دنيا را ترك گويد و از بيم كيفر حرام آن را رها كند. ميزان الحكمه، ص2229،ح7711
رسول گرامي خدا(صلي الله عليه وآله وسلم): گفتم: اي جبرئيل تفسير زهد چيست؟ گفت: زاهد آنچه را كه آفريدگارش دوست دارد، دوست مي دارد و آنچه را آفريدگارش ناخوش دارد، ناخوش مي دارد و از حلال دنيا مي پرهيزد و به حرام آن توجهي نمي كند، زيرا كه حلال آن حساب دارد و حرامش كيفر و همچنان كه به خودش رحم مي كند به همة مسلمانان نيز رحم مي كند و همچنان كه از مردار گنديدة بسيار بد بو دوري مي كند از كلام(بيجا) نيز مي پرهيزد و همچنان كه از آتش دوري مي كند كه مبادا او را فراگيرد از ريزه هاي دنيا نيز كناره مي گيرد و آرزويش كوتاه است و مرگ را در برابر چشم خود دارد. ميزان الحكمه، ص2229،ح7714
امام رضا(عليه السلام): در پاسخ به پرسش از صفت زاهد، فرمودند: كسيكه به كمتر از قوت خود بسنده مي كند، براي روز مرگش آماده است و از زنده ماندن خود دلتنگ است(شوق آخرت و لقاء الله را دارد). ميزان الحكمه، ص2229،ح7716
امام صادق(عليه السلام): زاهدكسي است كه آخرت را بر دنيا مي گزيند و خاكساري را بر بزرگي و اقتدار و رنج را بر آسايش و گرسنگي را بر سيري و فرجام آخرت را بر محبت دنيا و ذكر(خدا و آخرت) را بر غفلت و پيكرش در دنياست و دلش در آخرت. ميزان الحكمه، ص2229،ح7717
امام علي(عليه السلام): ريشة زهد يقين است و ميوه آن خوشبختي. ميزان الحكمه، ص2231،ح7725
حضرت علي(عليه السلام): در صفت زاهدان : مردمي بودند در دنيا، كه نمي دانستند دنيا چيست، در آن چون كسي به سر برند كه از مردم دنيا نيست.كار از روي بصيرت كردند و در آنچه از آن پرهيزشان بايد سبقت جستند. تن هاشان(اينجا به كوشش است ليكن به حقيقت) ميان مردم آخرت در گردش است. مردم دنيا را مي بينند كه مرگ تن هاشان را بزرگ مي پندارند، اما آنان مرگ دلهاي زندگان را بزرگتر مي شمارند. نهج البلاغه، ص264،خ230 همة زهد در دو كلمه از قرآن فراهم است: خداي سبحان مي فرمايند:«تا بر آنچه از دستتان رفته دريغ نخوريد و بر آنچه به شما رسيده شادمان مباشيد.» و آنكه برگذشته دريغ نخورد و به آينده شادمان نباشد از دو سوي زهد گرفته است. نهج البلاغه، ص440،خ439
امام علي(عليه السلام): ـ هركس آزمند آخرت باشد آن را به دست آورد و هركه براي دنيا حرص زند نابود شود. ـ دنيا آرزوي بدبختان است و آخرت پيروزي نيك بختان. ميزان الحكمه، ص53،ح92و93
امام علي(عليه السلام): ـ دنيا تمام شدني است ، آخرت هميشگي است. ـ آخرت جايگاه استقرار شماست، پس آنچه براي شما ماندني است براي آخرت فراهم آوريد. ـ بكوشيد تا از دنيا كه دورة آن كوتاه است براي آخرت كه دوره اش دراز و طولاني است، توشه برگيريد، چه دنيا جاي كار و عمل است و آخرت سراي ماندن و پاداش ديدن. ـ همانا دنيا سراي گذر است و آخرت جاي ماندن. پس از گذرگاه خود براي ماندگاه خويش توشه برگيريد. ميزان الحكمه، ص55،ح105تا108
امام سجاد(عليه السلام): دنيا غنودن است و آخرت بيداري و ما در ميان آن دو خوابهايي آشفته ايم. ميزان الحكمه، ص57،ح114